Ik wil het vandaag hebben over 't Deurnes van de jaren zestig.
'k Ben trouwens niet van Antwerpen. Mijn familie is van Borgerhout. Uit de Zonstraat en den Drink. Mijn grootmoeder en mijn grootvader zijn met de wasserij tussen de twee oorlogen naar Deurne verhuist en mijn twee ooms zijn in Chicago terechtgekomen, na een overtocht met de Red Star Line.
Ik wil het hebben over mijn moedertaal. De taal, die mijn moeder mij geleerd heeft. De taal die ik sprak met de leerlingen van de jongensschool. De taal die ik in de klas in Aloysius (de parochieschool: het Sint Aloysius-instituut op de Turnhoutsebaan 103) niet mocht gebruiken, die de paters in 't college moesten afleren. Zeg niet: "moest ik van u zijn", maar zeg: "als ik jou/u was" of "mocht ik u zijn". Ik heb dus ABN geleerd, en AN, maar ik ben mijn Deurnes nooit verleerd.
Dat was gewoon overschakelen naar een ander register. De knop van de computer omdraaien. "ie" en "ee" worden dikwijls omgewisseld uitgesproken, maar met heel veel uitzonderingen.
A veel mè zen kneeje oep de stie.ene van de koor. Aj ot fe:l zie.er.
Hij viel met z'n knieën op de stenen van de koer. Hij had veel zeer.
Er zijn twee soorten a's in het Deurnes:
- a: [de zuivere AN uitspraak van: het Spaanse graan heeft de orkaan doorstaan]
De bewoner van Deurne gebruikt deze klank als iets vies is of stinkt.
- aa [de Engelse keelklank in bar, car, dart, far]
De bewoner van Deurne gebruikt deze klank als het pijn doet, als iemand op zijn teen getrapt heeft.
Ik begrijp dus niet dat de reclame de a: van Antwerpen gebruikt in slogans, waar de betekenis staat voor de aa.
"Iek sieng a gè:ere - Aaj lev joe" è: gien oa.etstons mè nen ba:rech sa:nt.
"Ik zie u graag - I love you" heeft geen uitstaans met een berg zand.
Terwijl de lange "aa" meestal [oa] wordt.
Siengt Niekloas komt nie oan ien de stoase, mor oep de koa.e.
Sint Niklaas komt niet aan in het station, maar op de kade.
Ik weet niet of u er al op gelet hebt, maar de meest voorkomende klinker in het Deurnes / Antwerps / Brabants is de doffe "e" (kort) of "e:" (lang), samen met de halfklinkers "(oe)w" en "(e)j".
Tijd om eens te gaan kijken naar D'A:ntwa:repse Kliengkers & Mè:dekliengkers
Les 1 | Les 2 | Les 3 | Les 4 | Les 5 | Les 6 | Les 7 | Les 8 | Les 9 | Les 10 | Les 11 | Les 12 | Les 13 | Les 14 | Les 15 |